Sociale verwarring

Hierbij een wat andere ninekdote dan ik normaal gesproken deel. In onderstaande tekst vind je de speech die ik schreef en voorlas op de begrafenis van mijn vader. Onlangs realiseerde ik me dat dit de grondslag was voor een aantal van mijn ninekdote’s. Het was erg spannend om op zo’n emotioneel beladen moment dit live te vertellen voor een groep mensen. Als ik er zo op terugkijk zie ik een wat rommelig geheel, maar ook een tekst direct geschreven vanuit mijn hart. Dat deze tekst vanaf nu terug te vinden is op ninekdote.nl maakt het een voor mij een persoonlijk monument. Op die manier geef ik het een plek in de digitale ether. Dat ik daarnaast 17 september als datum kies, is zeker niet voor niets, omdat dit de sterfdag van mijn vader is.

Mijn officiële naam is Michelina Nineke Verhoofstad. Voor sommige mensen die mij niet kennen en mij netjes met naam willen noemen toch verwarrend: Michelina?! zeggen ze dan. Vroeger kregen ze dan een kwade blik toegeworpen, maar inmiddels heb ik me met die naam verzoend. De veroorzaker van dit probleem: ons pap. Bij de aangifte ging ‘t namelijk mis. Ervoor hadden mijn ouders besloten om als eerbetoon aan mijn Italiaanse oma mij deze naam erbij te schenken. Wat echter niet de bedoeling was dat het ook mijn eerste naam zou worden. Maar mijn vader zou mij wel even aangeven. Met de als gevolg de naam op de verkeerde plek. Ook toen was het al een warhoofd. Mijn oma, tevens naamgenoot, vond het sowieso maar zielig voor me. Arm kind, wat moet ze met zo’n naam.

Inmiddels zijn we alweer 22 jaar verder. En heb ik ook heel wat meegemaakt met hem. Als ik zo nu terug kijk. Een hoop leuke dingen, maar ook af en toe een erg gestreste man. Die het op laatst er toch meer moeite leek te hebben om alles netjes af te willen ronden. Iets waar hij niet trots op was, als perfectionist. Na de zomer ben ik weer terug na Utrecht verhuisd en heeft hij mijn kamer netjes opgeknapt. Zo heeft hij de afgelopen twee hoogslapers gemaakt. Een precies meetwerkje, wat hij dan ook goed heeft gedaan. Resultaat een stevige hoogslaper, waar geen enkele beddenzaak aan kan tippen.

Een echte Nineke-fiets, zoals hij het noemde.

Hij heeft heel wat af geklust. De nodige karren voor fietsvakantie, waarin ik dan in zat. En voor onze spullen. Weer later een prachtig hondenhok op wielen voor onze hond Sting. Ik weet nog dat hij een fietsje voor mij opgeknapt heeft. En dat werd een rode opvouwbare fiets, met knalgele letters Nineke erop. Een echte Nineke-fiets, zoals hij het noemde. En praktisch ook nog, dat moest dan wel weer zijn. Deze kon namelijk gemakkelijk mee in de kar, zodat ik ook kleine stukjes kon fietsen. Die hele caravaan van ons wanneer we op vakantie waren. We hebben denk ik bij vele mensen een onuitwisbare indruk achtergelaten. Dat merkten bijvoorbeeld als we jaren later weer op een zelfde camping terugkwamen. “Aah, daar hebben we die meneer met de baard weer.”

Soms had zijn uiterlijk ook een mindere uitwerking. Toen we eens in Noord-Duitsland waren, werden we niet op een camping toegelaten. De camping was vol, waar het op dat moment niet op leek. Later zei de eigenaresse dat ze geen zigeuners op haar plek wilde hebben. Maar mevrouw, anders moeten we 40 km door fietsen naar de volgende camping. Zij mijn vader. Daar had zij ‘Niets mee te maken.’

 Mijn vader zei, in het Frans, dat hij met zijn takken van onze spullen af moest blijven.

Maar vooral de aardige mensen die je tegenkomt blijven je het meeste bij. We merkten een paar jaar later dat het helemaal niet zo raar was dat we voor zigeuners werden aangezien. Op een parkeerplaats ergens in Frankrijk bij een supermarkt zat een jongentje met zijn handen onder het zeil van onze kar. Mijn vader zei, in het Frans, dat hij met zijn takken van onze spullen af moest blijven. In een paar minuten stond een hele zigeunerfamilie om ons heen. Mijn moeder dacht, nu gaan we het krijgen. Maar de jongen kreeg op zijn donder van zijn vader. En ons werd gevraagd of we druiven gingen plukken in Frankrijk. Net zoals veel zigeuners doen, om de kost te verdienen. En zo zagen we ook maar weer dat mensen niet zo zijn, als je denkt dat ze zijn.

 Iets trouwens wat mijn vader ons altijd heeft willen bijbrengen. Absoluut geen zwart-wit denker, maar iemand die openstond voor alles en iedereen. Misschien ook niet zo raar, aangezien hij zelf altijd met vooroordelen te maken kreeg. En dat had zo zijn voordelen. Ik kon doen wat ik wilde met mijn uiterlijk. Toen ik besloot dat ik dreadlocks wilde hebben, hoorde ik daar niets over. Toen ik ze eraf haalde, vond mijn vader dat zelfs erg jammer. “Ik denk als ik jong was geweest, dat ik ze ook gehad had.”, zei hij.

Toch ging hij, en deed zich voor als iemand van de crew.

Wat dat betreft hebben we altijd veel dezelfde interesses gehad. Zo konden we heel lang over muziek praten. Hij vertelde wat hij nu juist mooi vond aan bepaalde nummers, artiesten. En ik vertelde waarom ik een concert zo goed vond. En dan ik kreeg zo af en toe een anekdote te horen over zijn bezoeken aan festivals en concerten. Zo was hij als student ontzettend fan van de band, The Outsiders en zanger Wally Tax. Die op 17-jarige leeftijd al ontzettend lang haar had. Op een keer had ons pap geen geld om naar een concert in de buurt te gaan. Toch ging hij, en deed zich voor als iemand van de crew. Zodat hij gratis naar binnen kon. Dat langharig tuig, dat lijkt toch allemaal op elkaar zullen ze vast gedacht hebben. En zelf reed hij het hele land door om mij en mijn vriendinnen ergens op te halen. Of het nu Amsterdam was of ergens in het Oosten van het land. We werden opgehaald, zodat we naar onze favoriete band of festival konden.

Daarnaast heeft mijn vader me in veel andere dingen geholpen. In vriendschappen die misliepen, in conflicten met leraren, in examens die niet gehaald werden, verre reizen, een studie in het buitenland of bij zoiets simpels als het plakken van mijn band. En dan kan ik nog wel heel lang doorgaan. Wat ik ook geleerd heb is dat het fijn is als iemand altijd voor je klaar wil staan, maar dat het ook gewoonweg onmogelijk is. Mijn vader wilde voor iedereen klaarstaan, voor ons, voor vrienden, voor familie, voor het volleybal, voor de mensen van op de Phoenix, voor zovelen… Met als gevolg dat ook hij het op laatst tegen ons zei. “Dat het voor hem allemaal niet meer hoefde. Als het kon alles te laten en gewoon thuis te zijn.” Of zoals Sjef van Uytsel* dat zo mooi zingt:

geef mij een huis met een tuintje er voor
dan kan ik leven op m’n eentje alleen in de zon
met mijn vrouw, mijn kind, mijn balkon

Uit het lied ‘Sociaal zijn’ van Zjef Vanuytsel