Karma’s a b..!

Reiziger er is geen pad, het pad ontstaat al lopende. Dit vind ik een mooie zin voor jouw kreeg ik onlangs te horen. In mijn zoektocht naar werk ben ik dit jaar aardig van mijn pad afgeweken, met name door buiten mijn comfortzone te stappen. En dan maar zien wat je onderweg tegenkomt. Het is niet voor het eerst dat dit gebeurd en ik hoop zeker niet voor het laatst.

Nieuwsgierig en onderzoekend zijn helpt je wanneer je reist. In 2010 schreef ik me in voor een summerschool aan de Budapest Film Academy. Meteen ook mijn eerste bezoek aan deze Hongaarse stad. Het appartement waar ik verbleef lag even buiten het centrum. Nadat ik mij in de kamer had geïnstalleerd, nodigde mijn host Sofie me uit om samen een rondje te lopen. Zo kon ze mij meteen enige oriëntatie bijbrengen. Vanwege een fikse regenbui, niet de laatste die avond, besloten we pizza te halen om deze in mijn tijdelijke thuis op te eten. We liepen een rondje en haalden de pizza, de lekkerste van heel Boedapest volgens mijn host. “En de beste Goulash eet je hier”, ze wees naar een restaurant aan de overzijde van de straat.  Het verkoelende effect van de buien was later op de avond goed te merken in mijn kamer. Ik had de ramen opgezet en nam plaats op een stoel. Ik hoorde muziek, dat afkomstig was van het Goulash-restaurant. Onder een luifel stond een band à la Rosenberg Trio te spelen. Een mooi welkom de eerste dag in deze reizigers-stad.

De volgende dag in mijn klas blijkt al snel dat ik, een Pool en een Amerikaan de enige niet Hongaars sprekende studenten zijn. De vertaalster annex professor Engels stelt zich aan ons voor. Hoewel de meeste studenten Engels spreken, voelen een aantal zich daar niet prettig bij. Later kon dit wel opgelost worden met een typisch Hongaars drankje: Palinka. Onze persoonlijke tolk reikt voor de vertaling hoofdtelefoons met een zender aan, alsof we zitting nemen in een oorlogstribunaal. De les is wel een mooie inleiding in de geschiedenis van de film. Professor Atilla brengt het met veel enthousiasme. Al snel wordt duidelijk in mijn koptelefoon dat Hongaarse humor lastig te vertalen is.

Hij zou ons wel eens kennis laten maken met het echte reizigersleven.

De aanstichter van de week en oprichter van de filmacademie was een regisseur. Iemand met een sterke mening en die mij vanaf dag één duidelijk maakte dat reizigers niet populair zijn in Hongarije. Rustig onderdompelen in de Hongaarse cultuur zou met deze man niet gebeuren. In een meeslepend betoog nam hij het op voor de Sinti en Roma-volken in zijn land. Reizigerskinderen aan de universiteit waren dun bezaaid en dat was een schande. Hij zou ons wel eens kennis laten maken met het echte reizigersleven. Er werd een woonwagen geregeld bij een vriend. Een wagen zoals bij Frans Bauer in Bauer’s Zigeunernacht. Dit zou ons reizende kantoor annex ontmoetingscentrum worden over een paar dagen tijdens Sziget.

Samen met de studenten sloten we de avond af in een Hongaarse eetgelegenheid. Van Sofie had ik de tip gekregen om om een doggy-bag te vragen. Deze deelde ze zelf uit aan de daklozen of bedelende mensen onderweg. Zo zorgen we hier voor elkaar, legde ze uit. Sofie ging eerder naar huis, vanwege noodzakelijke voorbereidingen voor de summerschool. Met het OV kon ik makkelijk terug en ze gaf aan telefonisch bereikbaar te blijven. Op advies van mijn medestudenten koos ik Hongaarse lekkernijen uit. En voor de restjes, een halve maaltijd, kon ik meteen de doggy-bag vragen. Goed idee vond een medestudent, had ik morgen ook nog wat. Na het eten gingen de Hongaarse studenten weer huiswaarts. De Amerikaan en de Pool begonnen over hun plannen voor de nacht. Die voor de een ’n date met een Hongaarse betekende en voor de ander een feestje op een nog onbekende plek. Ik keek naar mijn gevulde doggy-bag. En ik besloot dat de avond zo goed was en liep richting de tramhalte aan de overzijde. Deze tram stopte vlakbij het appartement.

Enigzins bezwaard en bereid op een mogelijke belediging…

Voor me uit sjokte een man, niet hele schone kleding dragend en een boodschappenkarretje achter zich aanslepend. Enigzins bezwaard en bereid op een mogelijke belediging, maar ook nieuwsgierig en geïnspireerd door Sofie’s verhaal, begroette ik de man. Ik stak mijn hand met het tasje naar voren en hij pakte het aan, bekeek de inhoud en bedankte. Ik had ‘n beetje Hongaars van mijn medestudenten geleerd. Enigszins beduusd wenste ik hem een prettige middag, want avond wist ik zo even niet. Bij de tramhalte zag ik amper mensen. En na ruim een half uur nog steeds geen tram. Mijn telefoon was bijna leeg. Een eindje verderop zag ik oude bussen staan. Ik zag de man van de doggy-bag mijn kant oplopen. Hij stapte op me af en begon te praten. Oei, mijn Hongaars was nog steeds even basic. Hij vertrok weer met zijn karretje. Een stelletje dat aan kwam lopen, werd ook door de man aangesproken. Zij liepen naar me toe en legde me in het Engels uit dat de tram was komen te vervallen. Ik kon in een van die oude bussen stappen. Daar had die man mij op willen wijzen. Blij verrast stapte ik in, weer op weg naar mijn tijdelijke huis. Gelukkig zonder die doggy-bag of beter gezegd dat tasje met karma.